Maska Przeciwgazowa Model Cywilny - MC-1
UWAGA! Ten typ maski był produkowany do początku lat 80-tych dwudziestego wieku. Z tego faktu, a także z charakteru jej konstrukcji wynika, że wszystkie maski tego typu zdążyły już utracić swoje zdolności ochronne. Szczególnie te maski, których część twarzowa na skutek długotrwałego przechowywania uległa odkształceniu, powinny zostać wycofane. Pozostają one w magazynach, ze względu na ich kosztowną utylizację. Z kolei koszt ekspertyz, dopuszczających poszczególne egzemplarze do powtórnego użycia również przekracza koszt samych masek.

Osobne zagadnienie stanowi filtropochłaniacz. Urządzenia typu MS-4 ustępują wersji MS-3 pod względem jakości zastosowanego sorbentu węglowego. W starszym modelu zastosowano mocno aktywowany sorbent produkcji radzieckiej, w nowszym - próbowano rozdrobnić sorbent gruboziarnisty, przez co utracono najwartościowsze frakcje pochłaniające, natomiast nie zwiększono jego ilości w pochłaniaczu, co z pewnością obniżyło jego parametry. Poza tym obydwa typy pochłaniaczy zdążyły już utracić swoje zdolności ochronne, przewidywane na ok. 10 lat od daty produkcji. Warto pamiętać, że w starszych typach pochłaniaczy (również BSS maski SzM41M / MUA) stosowano azbest, którego szkodliwe, rakotworcze właściwości są już szeroko znane.

Dlatego poniższe informacje mają wyłącznie zastosowanie archiwalne. Maski MC-1 powinny zostać całkowicie wyłączone z użytkowania, w ostateczności na własne ryzyko można stosować maskę dobrze przylegającą do twarzy (nieodkształconą) z nowym filtropochłaniaczem (produkt Rd-2002 - Ravimed, w trakcie certyfikacji)

Przeznaczenie i budowa maski
Maska przeciwgazowa filtracyjna MC-1 + MS-3 służy do ochrony dróg oddechowych, oczu i twarzy przed działaniem środków trujących, promieniotwórczych i biologicznych. Składa się ona z pochłaniacza MS-3 i części twarzowej MC-1. Ponadto w skład kompletu wchodzą: torba TMC-1 i ołówek przeciwpotny. Część twarzowa produkowana jest w czterech rozmiarach: 0, 1, 2 i 3. Torba posiada na zewnątrz kieszeń - na indywidualny pakiet przeciwchemiczny IPP oraz wewnątrz obsadę z tkaniny tekstylno-gumowej - na ołówek przeciwpotny.

Wysokość twarzy (a) w mm	Rozmiar maski
97-105 106-115 116-126 127-138	0 1 2 3

Dobieranie rozmiaru maski.
Pomiar twarzy
Dla dobrania odpowiedniego rozmiaru maski należy dokonać pomiaru wysokości twarzy, a mianowicie zmierzyć odległość od wgłębienia nosowego pomiędzy łukami brwiowymi do najniższego punktu podbródka. Rozmiary masek odpowiadające danym wysokościom twarzy określa tabela.

Posługiwanie się maską
Dopasowanie części twarzowej polega na doborze właściwego rozmiaru maski oraz - po jej założeniu na twarz - na umiarkowanym i równomiernym dociągnięciu taśm nagłowia.

Prawidłowe dopasowanie:
- Górny brzeg przylega do czoła poniżej owłosienia,
- Brzeg dolny obejmuje gładko podbródek i nie wrzyna się w krtań,
- Obrzeża boczne nie dotykają uszu,
- Oczy znajdują się w połowie wysokości szybek okularowych
- Maskę dopasowuje się przy wkręconym pochłaniaczu

UWAGA: Jeżeli maska jest natalkowana, należy ją przed dopasowaniem i użyciem oczyścić. Jest to zwykle czynność pracochłonna, wymaga przynajmniej dwukrotnego przemycia (przy odkręconym pochłaniaczu) części gumowych ciepłą wodą z mydłem i "ręcznego ścierania" wżartego w gumę talku, który robi wrażenie, jak by guma maski zwietrzała, co bywa mylne.

Sprawdzanie szczelności maski:
- Nałożyć część twarzową z wkręconym pochłaniaczem
- Zatkać otwór w dnie pochłaniacza korkiem lub dłonią
- Wykonać głęboki wdech
- Jeżeli część twarzowa zostaje przyssana do twarzy (zapada się) i daje się odczuć brak powietrza, świadczy to o szczelności maski. Jeżeli natomiast powietrze przedostaje się pod częścią twarzową, należy przeprowadzić dokładny przegląd maski. Szczelność maski należy sprawdzać pod kontrolą drugiej osoby.

Zabezpieczenie szybek okularowych przed zapotnieniem:
- Wytrzeć na sucho szybki od wewnętrznej strony maski
- Potrzeć wytartą stronę ołówkiem przeciwpotnym (kilka kresek na krzyż)
- Palcem rozetrzeć substancję ołówka na całej powierzchni szybki

Ułożenie maski w torbie:
- Nagłowiem wymościć wnętrze części twarzowej.
- Do wnętrza tak złożonej części twarzowej włożyć pozatykany pochłaniacz tak, aby jego dno i końcówka gwintowa przylegały do bocznych ścianek części twarzowej.
- Tak złożoną maskę włożyć do torby, pochłaniaczem w dół, dnem pochłaniacza od strony tułowia żeby gwint nie uwierał.

Noszenie maski
Torbę z maską nosi się na lewym boku, nieco z tyłu z taśmą nośną przerzuconą przez prawe ramię. Klapa torby powinna być zwrócona na zewnątrz. Górna krawędź torby powinna znajdować się na wysokości pasa.

Maska w pogotowiu
Na komendę "Maski w pogotowie" czy też w przypadku uprzedzenia o zagrożeniu chemicznym należy:
- Przesunąć torbę nośną do przodu, aby można było łatwiej wyjąć maskę.
- Odpiąć klapę torby.
- Przepasać dookoła bioder i zapiąć taśmę biodrową.
- Wyjąć pochłaniacz i zdjąć kapturek z końcówki gwintowanej oraz korek z otworu w dnie. Pominięcie tej czynności grozi uduszeniem użytkownika maski ! Kapturek i korek włożyć do torby.
- Wyjąć część twarzową, sprawdzić szybki okularowe i zawór wydechowy.
- Wkręcić pochłaniacz do komory zaworowej części twarzowej.
- Włożyć zmontowaną maskę do torby, nagłowiem ku górze.

Nakładanie maski:
- Zamknąć oczy, wstrzymać oddech, zdjąć ew. nakrycie głowy.
- Wyjąć maskę z torby.
- Zbliżyć część twarzową maski do twarzy, wysunąć podbródek do przodu, nasunąć spód części twarzowej jak najgłębiej pod podbródek, a rozchylone dłońmi taśmy nagłowia naciągnąć na głowę tak, aby szybki okularowe znalazły się na wysokości oczu.
- Poprawić ułożenie i wyprostować ew. skręcenie taśm na głowie.
- Wykonać głęboki WYDECH, otworzyć oczy i oddychać normalnie.
- Nałożyć nakrycie głowy.

UWAGA: W przypadku zaskoczenia atakiem chemicznym trzeba wykonać łącznie przygotowanie i nałożenie maski. Zaleca się więc wcześniejsze przećwiczenie tych czynności, aby w razie potrzeby umieć je sprawnie wykonać w jak najkrótszym czasie.

Czas noszenia maski. Po prawidłowym dopasowaniu czas ciągłego noszenia maski, w którym nie występują jeszcze nadmierne uciski części twarzowej, określa się na 90-120 minut. Maska może być używana wielokrotnie.

Zdejmowanie maski. Prawą ręką zdjąć nakrycie głowy, lewą chwycić za komorę zaworową, odciągnąć maskę nieco w dół, po czym pociągnąć ją do przodu i w górę i zdjąć z głowy.

Czyszczenie maski. Po użyciu maski należy wykręcić pochłaniacz, po czym wywrócić część twarzową stroną wewnętrzną na zewnątrz i przetrzeć czystą szmatką albo wysuszyć lecz nie przy ogniu lub na słońcu. W przypadku zabrudzenia części twarzowej należy ją przemyć wodą z mydłem. Dla dezynfekcji część twarzową można także wytrzeć szmatką zwilżoną płynem dezynfekcyjnym (skażony spirytus, chinozol lub 2% roztwór formaliny) i następnie wywietrzyć przez 5-10 minut. W razie konieczności oczyszczenia pochłaniacza należy najpierw przechowywanymi w torbie korkiem i kapturkiem zatkać otwory w dnie i końcówce gwintowej. Następnie szmatką zwilżoną (nie za mocno) wodą lub wspomnianym płynem dezynfekcyjnym wytrzeć pochłaniacz uważając, by do jego wnętrza nie dostał się płyn. Wyczyszczony pochłaniacz należy wywietrzyć podobnie jak część twarzową. W przypadku jeśli mamy do czynienia z maską, której nie posiadamy od nowości, tylko została nam wydana albo zakupiona jako używana, należy koniecznie dokonać jej dezynfekcji, w celu uniknięcia ew. zakażeń dróg oddechowych zwykłymi bakteriami / wirusami, pozostawionymi przez jej poprzedniego użytkownika

Składanie maski. Po wyczyszczeniu maski i ew. wymianie użytego pochłaniacza należy maskę ułożyć w torbie, jak wcześniej opisano.

Przechowywanie i konserwacja maski

Przechowywanie. Maski przeciwgazowe należy chronić przed uderzeniami, gwałtownymi wstrząsami, wysoką temperaturą i wilgocią. W czasie dłuższego przechowywania części gumowe należy posypać talkiem. Zabrania się konserwować części metalowe smarem. W czasie przechowywania końcówka gwintowa i otwór w dnie pochłaniacza powinny być zatkane.

Przeglądy kontrolne. Po każdym użyciu, a w przypadku nieużywania maski przynajmniej raz w roku, należy sprawdzić, czy maska nie ma uszkodzeń wpływających na jej działanie lub żywotność, np. przekłuć lub pęknięć części twarzowej i komory zaworowej, uszkodzeń zaworów, pęknięć szybek okularowych, odprysków farby na pochłaniaczu lub przetarć szwów torby nośnej.

Usuwanie uszkodzeń. Drobne uszkodzenia części twarzowej, jak przekłucia lub dziury do 3 mm, należy usuwać przez naklejanie łatek gumowych. Zabrudzone zawory gumowe należy wyjąć z komory zaworów i ostrożnie przemyć wodą a w przypadku uszkodzenia wymienić na nowe. Odpryski farby na pochłaniaczu należy zamalować. Przetarcia szwów torby nośnej należy zszyć. Wszelkie uszkodzenia maski należy zgłaszać dowódcy oddziału samoobrony.

Wiele z powyższych wskazań da się zastosować do innych typów masek. Dla bezpiecznej i optymalnej eksploatacji należy się jednak odwołać do szczegółowych instrukcji obsługi. Maskę MC-1 produkowano w Fabryce Sprzętu Ratunkowego i Lamp Górniczych FASER w Tarnowskich Górach, na stronie wykorzystano instrukcję dołączaną seryjnie do wyrobu.

---

Niekomercyjny Serwis Społecznej Edukacji Obronnej © 2003. Jeśli nie zaznaczono inaczej - fotografie i ryciny są własnością serwisu. Kopiowanie i rozpowszechnianie tylko z zaznaczeniem miejsca pochodzenia.

---